Nhiều doanh nghiệp chỉ phát hiện mình bị tính lãi chậm đóng BHXH khi đối chiếu cuối quý, lúc khoản lãi đã cộng dồn vài tháng. Từ khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có hiệu lực, cách tính lãi chặt hơn trước, vì vậy hiểu đúng quy định giúp kế toán chủ động tránh những khoản tiền không đáng có.

Lãi chậm đóng BHXH là gì

Khoản tiền phát sinh khi nộp quá hạn

Lãi chậm đóng là khoản tiền đơn vị phải nộp thêm khi không đóng đủ hoặc không đóng đúng hạn số tiền Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp bắt buộc. Khoản này không thay thế cho tiền gốc còn thiếu mà được cộng thêm vào, nên càng để lâu tổng số tiền phải nộp càng lớn.

Căn cứ pháp lý hiện hành

Điều 40 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 01/07/2025, quy định đơn vị chậm đóng phải nộp đủ số tiền chậm đóng và nộp thêm số tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền chậm đóng và số ngày chậm đóng.

Hạn nộp BHXH và thời điểm bắt đầu tính lãi

Hạn nộp theo phương thức đóng hằng tháng

Với phương thức đóng hằng tháng, hạn nộp chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Tiền BHXH của tháng 9 phải được nộp chậm nhất ngày 31 tháng 10. Doanh nghiệp nông, lâm, ngư nghiệp trả lương theo sản phẩm có thể đăng ký đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần với hạn riêng.

Không còn khoảng ân hạn 30 ngày

Trước đây, chậm dưới 30 ngày chưa bị tính lãi. Quy định này đã bỏ, nên chỉ cần quá hạn một ngày là tiền lãi bắt đầu tính. Đây là thay đổi mà nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa để ý.

Công thức và ví dụ tính lãi chậm đóng

Công thức

  • Tiền lãi = Số tiền chậm đóng × 0,03% × Số ngày chậm đóng
  • Số ngày chậm đóng tính từ ngày sau hạn nộp đến ngày đơn vị nộp đủ.

Ví dụ cụ thể

Một công ty còn thiếu 20.000.000 đồng tiền BHXH tháng 9 và nộp bù sau hạn 45 ngày. Tiền lãi là 20.000.000 × 0,03% × 45 = 270.000 đồng. Nếu khoản thiếu kéo dài 6 tháng, tiền lãi xấp xỉ 1.080.000 đồng, chưa kể các khoản thiếu của những tháng sau tiếp tục cộng dồn.

Ví dụ cách tính lãi chậm đóng BHXH theo số ngày chậm nộp
Ví dụ cách tính lãi chậm đóng BHXH theo số ngày chậm nộp

Hậu quả khác ngoài tiền lãi

Xử phạt và ảnh hưởng uy tín

Ngoài tiền lãi, đơn vị chậm đóng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và không được xét trao tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng. Trường hợp bị xác định là trốn đóng sẽ bị áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn.

Chậm đóng và trốn đóng khác nhau thế nào

Tiêu chí Chậm đóng Trốn đóng
Bản chất Đã đăng ký nhưng nộp thiếu hoặc trễ Không đăng ký, đăng ký thiếu người hoặc thấp hơn lương thực tế
Tiền lãi 0,03% mỗi ngày trên số chậm đóng 0,03% mỗi ngày và các biện pháp xử lý nặng hơn
Mức độ rủi ro Trung bình, khắc phục bằng nộp bù Cao, có thể bị xử lý theo quy định chuyên ngành

Cách tránh phát sinh lãi chậm đóng

Kiểm tra số nợ trước hạn nộp

Đừng chuyển khoản theo con số ước tính. Trước hạn nộp vài ngày, hãy tra cứu số tiền nợ BHXH theo mã đơn vị để biết chính xác còn thiếu bao nhiêu, sau đó nộp đúng và đủ. Chi tiết các bước có trong bài cách tra cứu số tiền nợ BHXH của doanh nghiệp.

Nhận nhắc nợ tự động mỗi tháng

Với lịch báo nợ hằng tháng, bạn chọn ngày và giờ, hệ thống tự tra cứu và gửi email số tiền nợ cho kế toán, giám đốc. Đặt lịch khoảng một tuần trước hạn nộp là đủ thời gian xử lý mọi khoản chênh lệch.

Tổng kết

Lãi chậm đóng BHXH tính 0,03% mỗi ngày và bắt đầu ngay khi quá hạn, không còn khoảng ân hạn như trước. Cách đơn giản nhất để không mất tiền oan là biết chính xác số nợ trước hạn nộp. Hãy tra cứu số tiền nợ BHXH tại tracuubhxh.vn hoặc đăng ký báo nợ qua email để luôn chủ động.